KARA SİNAN 1875

Grigorios Karydis (Karidi) Efendi tarafından İzmir’de yayımlanmıştır. İzmir’in ilk Mizah gazetesi kabul edilir. İlk sayısı 3 Haziran 1875 ve son sayısı 16 Mart 1976’dır. 35 sayı yayımlanmıştır. İstanbul’da o dönemde yayımlanmaya başlanan mizah dergilerinden esinlenerek hazırlanmıştır.

KELEBEK

Perşembe günleri neşrolunur, edebi, mizah mecmuasıdır. Müdür-i Mes’ul: Ahmet Şefik, Mehmed Reşad Nuri ve Müdürü: Mahmud Es’ad’dır. 12 Nisan 1923 – 3 Nisan 1924 tarihleri arasında 77 sayı yayımlanmıştır.

ANADOLU’DA PEYAM-I SABAH

Aka Gündüz Milli Mücadeleye katılmak için İstanbul’dan Ankara’ya geçince İstanbul’da çıkardığı Alay‘ı 13. sayıdan başlayarak Anadolu’da Peyam-ı Sabah adıyla çıkarmaya başlar ve İstanbul’da Mihran ve Ali Kemal’in çıkardığı Peyam-ı sabah Gazetesiyle mücadele eder. Ulaşılabilen son sayısı 29 Eylül 1920 tarihli 35. sayısıdır.

PEYAM-I SABAH

Bursa’nın kurtuluşu nedeniyle, 30 Ekim 1922’de İstanbul’da Ali Kemal tarafından çıkarılan Peyam-ı Sabah’a karşı aynı isimle çıkarılmiş fevkalade sayıdır. Fevkalade nüshanın sahibi olarak da “Başkepaze: Artin Kemal” (Ali Kemal’e takılan Lakap) yazılmıştır.

TAVUS

Ferid Hacı tarafından yayımlanmıştır. İlk sayı tarihi 27 Ekim 1908 olan gazetenin kütüphanelerde 4 sayısı bulunmakla birlikte ulaşabildiğimiz son sayısı 5. sayıdır.  Arapça ve Fransızca karikatürlere yer vermiştir. Mizah Tarihimizin en ilginç çizimleri olan dergilerinden birisidir.

YENİ İBİŞ

II. Meşrutiyet döneminde Ahmet Cemil tarafından İzmir’de yayımlanan İbiş dergisinin devamıdır. Milliyetperver mizah gazetesi. Müessisi: Ahmet Cemil. Müdür-i Mes’ul: Çulcuzade Halit. Muharrirleri: Zeynel Besim, Alemdaroğlu Lütfi. İzmir. Ahenk Matbaası. Haftalık. İlk sayısı 8 Şubat 1924 son sayısı ise 24 Mayıs 1924 tarihinde toplam 17 sayı yayımlanmıştır.

İBİŞ

Şimdilik perşembe günleri neşrolunur gülünç Osmanlı Gazetesidir. Ahmet Cemil tarafından İzmir’de yayımlanmıştır. 19 Kasım 1908 – 6 Mayıs 1909 tarihleri arasında 24 sayı yayımlanmıştır. Ahmed Cemil, 1924 yılında gazeteyi Yeni İbiş adıyla tekrar yayınlayacaktır.

ZÜĞÜRT

“Milletin terbiyesine hadim “edeb dairesinden” harice çıkmaz, mizah gazetesi.” Sahib-i İmtiyaz: Cemil Elşim, Müdür-i Mes’ul: Ahmed Muhtar’dır. İttihad ve Terakki Partisine muhalefet etmiştir. Karikatürler Züğürt isimli eşeğiyle gezen bir köylü karakteri üzerinden yapılmaktadır. 14 Mart- 13 Temmuz 1911 tarihleri arasında 17 sayı yayımlanmıştır. 11. sayıda klişenin baskı esnasında kazaya uğradığı belirtilmekte, bu nedenle bu sayı klişesiz yayımlanmıştır.

KARTAL

Hüseyin Hüsnü tarafından çıkarılan Kartal’ın mes’ul müdürlüğünü Cemal Baki ve Celil Safvet yapmıştır. Ön yüzü Osmanlıca, arka kapağı ise Fransızca yayımlanmıştır. 18 Ağustos – 16 Eylül 1919 tarihleri arasında 4 sayı yayımlanabilmiştir.

KARAGÖZ

Mizah basını tarihimizin en uzun ömürlü gazetesidir. 1908 yılından 1968 yılına kadar çok küçük kesintiler dışında yayımlanmayı başarmıştır. Karagöz Gazetesinin kurucusu kendisi de ilk Türk karikatüristlerden olan Ali Fuat Beydir. Karagöz’ün ilk sayısı II. Meşrutiyetin ilanından hemen sonra 10 Ağustos 1908’de gerçekleşti. Bu ilk dönemde başmuharrirliğini Mahmut Nedim üstlendi. Mahmut Nedim Karagöz gazetesine İncili Çavuş gazetesinin başyazarlığını bırakarak geçti. Bu dönemde Gazetenin karikatürlerini de Baha bey ve Halit Naci çizmiştir Mahmut Nedim’in Karagöz’den ayrılmasından sonra başyazarlığı Eşşek Gazetesini çıkaran Baha Tevfik aldı. Baha Tevfik’in 1914 yılında ölümünün ardından da başyazarlığı Mahmut Sadık Bey almıştır. Mahmut Sadık Beyin ardından da I. Dünya savaşına denk gelen yıllarda Karagöz’ün yönetimini Aka Gündüz üstlenmiş ve İngilizleri yeren yazılara yer vermiştir. Con Kikirik tiplemesi de Aka Gündüz tarafından üretilmiştir. Aka Gündüz’den sonra başyazarlığı üstlenen Burhan Cahit Morkaya’yla birlikte Karagöz kabuk değiştirerek daha ziyade bir “halk gazetesi” tarzına bürünmüştür. Burhan Cahit’in Köroğlu Gazetesini kurmasından sonra Karagöz bir süre Orhan Seyfi Orhon ve Refik Ahmet Sevengil yönetiminde çıkmaya devam eder. Daha sonra Gazete Ali Fuat Beyin kızı tarafından Halk Partisine satılır. Bu döneme kadar 10 Ağustos 1908 ila 26 Ocak 1935 tarihleri arasında kesintisiz 2803 sayı yayımlanmayı başarmıştır. 14 Şubat 1935 tarihinde tekrar birinci sayıdan başlayan Gazetenin yönetimini Sedat Simavi üstlenir. Bu tarihten Karagöz 31 Aralık 1968 yılındaki 5263 nolu sayı ile yayın hayatına son verir.  Özellikle 1950’li yıllarda Demokrat Partiye karşı sert bir muhalefet yürütür. Bu dönemde, Ratip Tahir Burak da karikatürler çizer. 24 Aralık 1953 – 28 Nisan 1954 tarihleri arasında Yeni Karagöz, 11 Kasım 1959 – 28 Ocak 1960 tarihleri arasında da Bizim Karagöz adları altında yayımlanır. 27 Mayıs ihtilali öncesinde de 1 ay müddetle yayınına ara verir.

error: Content is protected !!