MALUM

Malum mizah gazetesi, Yuha gazetesinin kapanmasının ardından 20 Aralık 1910 – 9 Ocak 1911 tarihleri arasında Baha Tevfik tarafından 6 sayı yayımlanmıştır. Malum gazetesinin kapanmasından sonra Eşşek gazetesinin 1912 yılında tekrar yayımlanmasına kadar serinin başka gazetesi çıkmamıştır.

KİBAR

Eşşek dergisinin kapatılmasından sonra 6 Aralık 1910 tarihinde tek sayı yayımlanabilmiştir. Kibar’ın ardından Eşşek Mizah gazetesinin tekrar yayınına başlamasına kadar, Baha Tevfik, Yuha ve Malum Mizah Gazetelerini çıkaracaktır.

EŞŞEK

Pazartesi ve Perşembe kulaklarını gösterir, insanlara ders-i edeb verir, muti ve mütehammil hayvan gazetesidir. Sahib-i İmtiyaz: Merzifoni. Sahip ve Muharrirleri: Baha Tevfik, Ahmed Nebil. Müdür-i Mes’ul: Halil. Müdür-i Edebi: Çeminderzade Nahek. Sermuharriri: Kıbrisi Don Kişot, Heyet-i Tahririyye: Topal Eşek, Kır Eşek, Tırnağı Karıncalı Eşek, Kabakulak. Heyet-i İhbariyye: Sıpa, Katır, Yaban Eşeği, Sudan Geçmez, Tilki, Deve, Kuş, Uyuz Eşek, Kertenkele, Kaplumbağa. İstanbul. Nefaset Matbaası, Matbaa-i Manzume-i Efkar.

Eşşek mizah gazetesinin ilginç bir kuruluş hikayesi vardır. Münir Süleyman Çapanoğlu Basın Tarihimizde Mizah Gazeteleri” isimli eserinde bu kuruluş hikayesini şöyle aktarmaktadır. Edebi ve felsefi dergiler neşreden Baha Tevfik, bir de mizah dergisi çıkarmak istiyordu. Ancak, çıkaracağı dergiye de ilginç bir isim arıyordu. Arkadaşlarıyla da bu konuda konuşsa da bir türlü tatmin edici bir isim bulamıyordu. Birgün şair arkadaşı deli Rıfkı Baha Tevfik’in yanına geldi ve ismi buldum ancak hediyemi isterim dedi. Baha Tevfik bir ziyaret teklif etti. Arkadaşının teklifini kabul eden Deli Rıfkı dergiye “Eşşek” ismini bulduğunu söyledi. “Eşşek” Baha Tevfik’i güldürdü, isim hoşuna gitmişti ama tereddüte kapıldı. Ancak Matbuat Müdürlüğünün “Adab-ı umumiyeye muhalif” isimdeki bir gazeteye yayın izni vermeyeceğini söyledi. Deli Rıfkı ismi ben buldum, nasıl izin alacağını da sen bul dedi ve gitti. Baha Tevfik, günlece düşündü ve sonunda bir plan yaptı. Matbuat Müdürlüğüne “EŞK” isimli bir gazete için başvuruda bulundu. Başvuru kağıdını arkadaşı Fuad Samim Beye verdi. Aynı zamanda başvuruyu yazdığı kalemi de verdi. Fuat Samim bey başvuruyu Matbuat Müdürü Umumisi Fazlı Necip beye götürdü. Necip bey başvuruyu okuduktan sonra derginin isminin tuhaf olduğunu söyledi. Samim bey ‘Kahkaha ile gözyaşı, tezat oldun diye efendim’ cevabını verdi. Başvuruyu müdüre imzalatan Samim bey, Baha Tevfik’in verdiği kalemle “EŞK” kelimesinin üstüne bir şedde attı. Böylece derginin adı bir anda “EŞŞEK” oldu. 25 Kasım 1910 tarihinde İki baskı halinde 42 bin nüsha basılan Eşşek hızla satıldı. Ancak, hemen toplatıldı. İkinci sayısının çıkması ise 1912 yılında olabildi. İlk sayının ardından Baha Tevfik pes etmedi. Sırasıyla Kibar (6 Aralık 1910 – 1 sayı), Yuha (15 Aralık 1910 – 1 sayı) ve Malum (20 Aralık 1910 ila 9 Ocak 1911 tarihleri arasında 6 sayı) mizah gazetelerini yayımladı. Bu tarihten yaklaşık bir buçuk yıl sonra 1 Ağustos 1912 tarihinde Eşşek’in ikinci sayısını yayımladı.Baha Tevfik 10 Ekim 1912 tarihli 19 sayıdan sonra İttihad ve Terakki yönetiminin baskılarına dayanamayarak derginin yayımına son verdi. Daha sonra Ali Fuat Beyin yayımladığı dönemin en büyük mizah gazetesinde başyazar olarak çalışmaya başlamıştır. Ancak, ömrü, Eşşek gazetesinin ömrü gibi kısa olmuştur. 1914 yılında 28 yaşında hayata gözlerini yummuştur.

TONTON RİSALESİ 1908

Mükerrrem Refet tarafından 18 Eylül 1908 tarihinde tek sayı halinde yayımlanmış mizahi risaledir. “Okurlarımıza hoşça bir zaman geçirtmek için ara sıra yayınına niyet edilen Tonton bugün basın aleminde arz-ı endam ediyor.”Tonton” İstanbul’da vapurlara verilen isimdir.

ŞAKACI 1908

Musavver haftalık edebi mizah gazetesi. Sahibi ve Muharriri: Tepedelenlizade Kamil. Müdürü: Kamil Zeki. İstanbul, Haftalık. 7 Ekim -2 Aralık 1908 tarihleri arasında 9 sayı (Kütüphanelerde görülen en son sayısı) yayımlanmıştır.

DAVUL 1908

Haftalık edebi mizah gazetesi. Sahib-i imtiyaz ve müdürü: Vasıf Hasan. Hilal matbaası, Mahmut bey Matbaası, (Haftalık) 27 Ekim 1908 – 27 Mayıs 1909 tarihleri arasında 24 sayı yayımlanmıştır. Kalem dergisine benzer şekilde çok sayıda çizime yer vermiştir.

DALKAVUK 1908

12 Eylül 1909 – 6 mart 1909 tarihileri arasında 25 sayı yayımlanmıştır. Mizaha ait olmak ve şahsiyat-ı muhtevi olmamak üzere gönderilecek evrak amal memenuniye kabul edilir. Şimdilik haftada bir def’a tasdi eder. Müdürü: Mahmud Kenan.

ÇİMDİK 1910

Şimdilik Perşembe günleri neşrolunur musavver Osmanlı gazetesidir. Çıkaran: M. Fazlı Sahib-i İmtiyaz: Ahmed Süreyya. Müdür-i Mes’ul ve Sermuharriri: Ebülburhan Nedim. İstanbul, Manzume-i Efkar Matbaası (Haftalık) İlk sayı yayım tarihi 16 Haziran 1910’dur.

ÇEKİRGE 1911

Haftada iki def’a Pazartesi ve Perşembe günleri zıb zıb sıçrar mizah gazetesidir. İmtiyaz sahibi ve müdür-i mes’ul: Hüseyin Nazmi. İstanbul. (Haftada iki def’a) İttihad ve Terakki Partisi taraftarıdır. Yayıncısı Eşref, Cadaloz ve Afacan’ın yayıncısıdır. 27 Mart – 27 Nisan 1911 tarihleri arasında 10 sayı yayımlanmıştır.

CURCUNA 1909

İdare-i Meşrutiyete hadim Cuma ve Salı günleri neşrolunur, zülfiyare dokunmaz, musavver mizah gazetesidir. Sahibi imtiyaz: H. Faik, K. B. Kayseriyan. Müdür ve Sermuharriri: Yusuf Niyazi. İstanbul, Asır Matbaası. 23,5×33 (Haftada iki def’a) 20 Şubat 1327 – ? . Birinci sayıdan başlayan iki tane Curcuna isimli dergi vardır. Kaç sayı çıktığı belli değil. Türk Tarih Kurumu Kütüphanesinde 9 sayı mevcut. Bu serinin ilk sayı tarihi 6 Mart 1909’dur. 9 sayı yayımlandıktan sonra tekrar 1. sayıdan başlamıştır. Bu sayının tarihi de 21 Mayıs 1909’dur.