MARKO PAŞA (2. DÖNEM)

Rıfat ILGAZ ve Aziz nesin tarafından Sabahattin Ali’nin Marko Paşa’dan ayrılmasından ardından da şüpheli ölümünden sonra 29 Ekim 1948 ile 14 Şubat 1949 tarihleri arasında 16 sayı yayımlanmıştır.

MALUMPAŞA

Marko Paşa’nın kapatılmasından sonra Orhan ERKİP tarafından açılan devam dergilerindendir. 8 Eylül 1947 ile 6 Ekim 1947 tarihleri arasında 5 sayı yayımlanmıştır.

MERHUMPAŞA

Marko Paşa serisi mizah gazetelerindendir. Marko Paşa’nın kapanmasından sonra Sabahattin Ali ve Aziz Nesin tarafından 26 Mayıs 1947 ile 1 Kasım 1947 tarihleri arasında toplam 4 sayı yayımlanmıştır.

MARKO PAŞA

Birinci sayı tarihi 25 Kasım 1946’dır. Sabahattin Ali ve Aziz Nesin tarafından çıkarılmış, daha sonra kadroya Rıfat Ilgaz da katılmıştır. Gazetenin karikatürlerini ilk sayıdan itibaren Mim Uykusuz çizmiştir. Yayın hayatı boyunca birçok defa kapatılmış, toplatılmış, farklı isimlerle (Sırasıyla Marko Paşa (1. dönem (1-22)) , Merhumpaşa (1), Malumpaşa (1-5) (Malumpaşa’nın 6. sayısı gazete yönetimine karşı bir yayın politikasına ters bir surette çıkarılmıştır. Markopaşa serisinden kabul edilmemektedir.), Markopaşa (23) (24-30. sayılar arasından Orhan Erkip tarafından gazetenin politikasına aksi biçimde yayımlanmıştır.) , Merhumpaşa (2-4), Alibaba (1-4), Markopaşa (2. dönem (1-11)), Hür Markopaşa (1), Markopaşa (12-16), Markopaşa (1), Yedi Sekiz Paşa (1-3), Hür Markopaşa (2), Yedi Sekiz Paşa (4), Hür Marko Paşa (3-19)) (Hür Marko Paşa Gazetesi daha sonra Hür Marko Paşa Yeni Seri adıyla Hakkı Dinçer tarafından 1950 yılında 15 sayı daha yayımlanmıştır.) yayın hayatına devam etmiştir. Marko Paşa’nın 16. sayısı teksir makinasıyla çoğaltılmıştır. Yayın hayatı boyunca Marko Paşa adıyla 40, Malumpaşa adıyla 5, MerhumPaşa adıyla 4, Alibaba adıyla 4, Yedi Sekiz Paşa adıyla 4, Hür Marko Paşa adıyla 19 sayı yayımlanmıştır. Markopaşa’nın ilk serisi 25 Kasım 1946 ile 10 Ekim 1947 tarihleri arasında 23 sayı, 29 Ekim 1948 ile 14 Şubat 1949 tarihleri arasında ise 16 sayı yayımlanmıştır. Ayrıca, 1 Nisan 1949’da Mahmut Kayman tarafından 1 sayı yayımlanmıştır.

Sahte Marko Paşa (24-30 arası sayılar)

Marko Paşa (2. Dönem)

Marko Paşa (3. Dönem)

Merhumpaşa

Malumpaşa

Sahte Malumpaşa

Alibaba

Hür Markopaşa

Hür Markopaşa (Yeni Seri)

Bizim Paşa

Medet

Başdan

Öküz Mehmet Paşa

KUŞKONMAZ – TIRPAN

13 Mayıs – 1 Temmuz 1949 tarihleri arasında 8 sayı yayımlanmış Demokrat Parti yanlısı siyasi mizah gazetesidir. 16 Temmuz 1949 tarihli 9. sayıdan sonra yayın hayatına Tırpan adıyla devam etmiştir. 31 Mart 1950 tarihli 44. sayı ile Tırpan da yayın hayatına veda etmiştir.

TÜRKOĞLU

Tarihçi yazar Niyazi Ahmet Banoğlu’nun ilk sayısını 21 Ocak 1947 de yayımladığı anti Markopaşa’cı Demokrat Parti yanlısı gazetedir. İlk sayıda Makropaşacıların siyah beyaz gazeteyi 10 kuruşa, Türkoğlu Gazetesinin ise renkli gazeteyi 5 kuruşa sattığı belirtilerek Markopaşa’nın yayıncıları vatan hainliği ile suçlanmıştır. Banoğlu, ayrıca 1946 yılında İncili Çavuş Gazetesini de yayımlamıştır. Muadilleri gibi 4 sayfa olarak haftada 2 gün çıkmıştır. İlk sayı kapağında Bedri Koraman’ın erken dönem bir çizimine yer verilmiştir.

YALAZA

Sabri Türkozan tarafından çıkarılan haftalık siyasi mizah gazetesi. Yazı işlerini İsmet Bozdağ’ın yaptığı Demokrat Partisi yanlı gazete, 26 Mart – 8 Mayıs tarihleri arasında 7 sayı yayımlanmıştır.

KARİKATÜR

Sedat Simavi tarafından ilk sayısı 1 Ocak 1936 ila 18 Mart 1948 tarihleri arasında 640 sayı yayımlanmayı başarmıştır. Akbaba‘yla birlikte döneminin en önemli mizah dergisidir. Cemal Nadir, Ramiz Gökçe, Orhan Ural gibi dönemin önemli çizerlerinin karikatürleri karikatür’ün sayfalarını süslemiştir.

KARAGÖZ

Mizah basını tarihimizin en uzun ömürlü gazetesidir. 1908 yılından 1968 yılına kadar çok küçük kesintiler dışında yayımlanmayı başarmıştır. Karagöz Gazetesinin kurucusu kendisi de ilk Türk karikatüristlerden olan Ali Fuat Beydir. Karagöz’ün ilk sayısı II. Meşrutiyetin ilanından hemen sonra 10 Ağustos 1908’de gerçekleşti. Bu ilk dönemde başmuharrirliğini Mahmut Nedim üstlendi. Mahmut Nedim Karagöz gazetesine İncili Çavuş gazetesinin başyazarlığını bırakarak geçti. Bu dönemde Gazetenin karikatürlerini de Baha bey ve Halit Naci çizmiştir Mahmut Nedim’in Karagöz’den ayrılmasından sonra başyazarlığı Eşşek Gazetesini çıkaran Baha Tevfik aldı. Baha Tevfik’in 1914 yılında ölümünün ardından da başyazarlığı Mahmut Sadık Bey almıştır. Mahmut Sadık Beyin ardından da I. Dünya savaşına denk gelen yıllarda Karagöz’ün yönetimini Aka Gündüz üstlenmiş ve İngilizleri yeren yazılara yer vermiştir. Con Kikirik tiplemesi de Aka Gündüz tarafından üretilmiştir. Aka Gündüz’den sonra başyazarlığı üstlenen Burhan Cahit Morkaya’yla birlikte Karagöz kabuk değiştirerek daha ziyade bir “halk gazetesi” tarzına bürünmüştür. Burhan Cahit’in Köroğlu Gazetesini kurmasından sonra Karagöz bir süre Orhan Seyfi Orhon ve Refik Ahmet Sevengil yönetiminde çıkmaya devam eder. Daha sonra Gazete Ali Fuat Beyin kızı tarafından Halk Partisine satılır. Bu döneme kadar 10 Ağustos 1908 ila 26 Ocak 1935 tarihleri arasında kesintisiz 2803 sayı yayımlanmayı başarmıştır. 14 Şubat 1935 tarihinde tekrar birinci sayıdan başlayan Gazetenin yönetimini Sedat Simavi üstlenir. Bu tarihten Karagöz 31 Aralık 1968 yılındaki 5263 nolu sayı ile yayın hayatına son verir. Özellikle 1950’li yıllarda Demokrat Partiye karşı sert bir muhalefet yürütür. Bu dönemde, Ratip Tahir Burak da karikatürler çizer. 24 Aralık 1953 – 28 Nisan 1954 tarihleri arasında Yeni Karagöz, 11 Kasım 1959 – 28 Ocak 1960 tarihleri arasında da Bizim Karagöz adları altında yayımlanır. 27 Mayıs ihtilali öncesinde de 1 ay müddetle yayınına ara verir.

ŞEYTAN

Yusuf Ziya ORTAÇ tarafından Demokrat Parti’ye karşı muhalefet etmek amacıyla yayımlanan haftalık siyasi mizah gazetesidir. Birinci sayısı 1 Şubat 1947’dir. 8 sayı yayımlanmıştır.Şeytan mizah gazetesi, o dönem okurunu etkileyen Markopaşa gazetesine biçimsel ve üslup olarak benzemektedir. Yusuf Ziya Ortaç tarafından, Akbaba yayındayken ikinci bir yayın olarak bu nedenle çıkarılmış olabilir.