KARİKATÜR MİZAH

On günde bir çıkar siyasi mecmua. Sahibi: Sevim YAZICI, kurucusu: Orhan URAL’dır. 8 Mart 1962’de son sayısı yayımlanan Karikatür Mecmuasının (Diktatörler Karikatür Mecmuası) devamı olarak yayımlanmıştır. ilk sayı tarihi 9 Nisan 1962’dir. Ancak uzun ömürlü olmamış, yalnızca 4 sayı yayımlanabilmiştir. Karikatürler Orhan URAL (bir kısmı Rakım Çizer imzasıyla) ve Necmi Rıza tarafından çizilmiştir.

DİKTATÖRLER KARİKATÜR MECMUASI

15 Haziran 1960 ila 8 Mart 1962 tarihleri arasında 25 sayı yayımlanan 27 Mayıs İhtilali propoganda dergisidir. İlk dört sayı Diktatörler Karikatür Albümü adıyla yayımlanmış, 5. sayıdan itibaren Diktatörler Karikatür Mecmuası adını almıştır. 8. sayıdan itibaren ise Karikatür Mecmuası adıyla devam etmiştir. Toplam 25 sayı yayımlanmıştır. Dergi 27’dan hemen sonra yayımlanmaya başlanmıştır. İçerisinde Demokrat Partiye karşı oldukça sert karikatürlere yer verilmiştir. Karikatürler Orhan Ural imzasını taşımaktadır. Orhan Ural Derginin kapanması sonrasında Karikatür Mizah isimli başka bir dergi çıkarmıştır.

KARAGÖZ

Mizah basını tarihimizin en uzun ömürlü gazetesidir. 1908 yılından 1968 yılına kadar çok küçük kesintiler dışında yayımlanmayı başarmıştır. Karagöz Gazetesinin kurucusu kendisi de ilk Türk karikatüristlerden olan Ali Fuat Beydir. Karagöz’ün ilk sayısı II. Meşrutiyetin ilanından hemen sonra 10 Ağustos 1908’de gerçekleşti. Bu ilk dönemde başmuharrirliğini Mahmut Nedim üstlendi. Mahmut Nedim Karagöz gazetesine İncili Çavuş gazetesinin başyazarlığını bırakarak geçti. Bu dönemde Gazetenin karikatürlerini de Baha bey ve Halit Naci çizmiştir Mahmut Nedim’in Karagöz’den ayrılmasından sonra başyazarlığı Eşşek Gazetesini çıkaran Baha Tevfik aldı. Baha Tevfik’in 1914 yılında ölümünün ardından da başyazarlığı Mahmut Sadık Bey almıştır. Mahmut Sadık Beyin ardından da I. Dünya savaşına denk gelen yıllarda Karagöz’ün yönetimini Aka Gündüz üstlenmiş ve İngilizleri yeren yazılara yer vermiştir. Con Kikirik tiplemesi de Aka Gündüz tarafından üretilmiştir. Aka Gündüz’den sonra başyazarlığı üstlenen Burhan Cahit Morkaya’yla birlikte Karagöz kabuk değiştirerek daha ziyade bir “halk gazetesi” tarzına bürünmüştür. Burhan Cahit’in Köroğlu Gazetesini kurmasından sonra Karagöz bir süre Orhan Seyfi Orhon ve Refik Ahmet Sevengil yönetiminde çıkmaya devam eder. Daha sonra Gazete Ali Fuat Beyin kızı tarafından Halk Partisine satılır. Bu döneme kadar 10 Ağustos 1908 ila 26 Ocak 1935 tarihleri arasında kesintisiz 2803 sayı yayımlanmayı başarmıştır. 14 Şubat 1935 tarihinde tekrar birinci sayıdan başlayan Gazetenin yönetimini Sedat Simavi üstlenir. Bu tarihten Karagöz 31 Aralık 1968 yılındaki 5263 nolu sayı ile yayın hayatına son verir. Özellikle 1950’li yıllarda Demokrat Partiye karşı sert bir muhalefet yürütür. Bu dönemde, Ratip Tahir Burak da karikatürler çizer. 24 Aralık 1953 – 28 Nisan 1954 tarihleri arasında Yeni Karagöz, 11 Kasım 1959 – 28 Ocak 1960 tarihleri arasında da Bizim Karagöz adları altında yayımlanır. 27 Mayıs ihtilali öncesinde de 1 ay müddetle yayınına ara verir.

DİYOJEN 1962

Cumartesi günleri çıkar haftalık siyasi mizah gazetesi. Ankara’da Yayımlanmıştır. Sahibi Mustafa Çeven, sorumlu yazı işleri müdürü Mehmet Gümüşçü’dür. İlk sayfada Burhan Solukçu’nun bir karikatürü yer almaktadır. İlk sayı yayın tarihi 7 Nisan 1962’dir.

9 KUYRUKLU KEDİ

İzmir’de yayımlanan haftalık siyasi mizah gazetesidir.

AKBABA

Türk Mizah tarihinin en uzun ömürlü dergisidir. Yusuf Ziya ORTAÇ tarafından yayımlanmıştır. Akbaba, 1922’den 1977 yılına kadar yayımlanmıştır. Bu uzun süre zarfında, iki defa kapanmış ve tekrar yayımlanmaya başlamıştır. Akbaba’nın ilk dönemi 1922’den 1931 yılına kadarki dönemdir. Bu dönemin sonunda harf inkılabına hızlı intibak etmesi nedeniyle satışlarda yaşanan hızlı düşüştür. Bu dönemde toplam 875+5 sayı yayımlanmıştır. Akbaba’nın ikinci dönemi ise 4 Ocak 1934 tarihli sayı ile başlar ve 1949 yılına kadar devam eder. Bu dönemin sonuna doğru Akbaba kesintilere uğramış, bazı haftalar yayımlanamamıştır. 1952 yılındaki üçüncü döneminde ise 1952-61 yılları arasında 489, 1961-64 yılları arasında 126 ve 1964-77 yılları arasında 744 sayı yayımlanmıştır.

Gırgır, Çarşaf gibi dergilerin getirdiği yeni “Karikatür Dergisi” karşısında dayanamayarak 1977 yılında yayın hayatına son verir.  Yayım hayatı boyunca hemen hemen Türkiye karikatürünün önemli tüm ustalarına sayfalarında yer vermiştir. Akbaba dergisinin kapaklarını dönemin ünlü çizerleri çizmiştir. Bunlar arasında Cemal Nadir, Ramiz Gökçe, Necmi Rıza, Şevki Çankaya, Cafer Zorlu gibi isimler yer almaktadır.

1922 - 1928 arasında Osmanlıca Akbaba mizah gazetesi 610 sayı yayımlanmıştır.

Image 1 of 12

Akbaba mizah gazetesinin ilk sayı kapağı