ŞEYTAN 1927

Resimli Mizah gazetesidir. İsmail Hakkı tarafından İskeçe’de çıkarılan gazetenin görülen tek sayısı 11 Kasım 1927 tarihli ilk sayısıdır. Künyede muharrir olarak A. Rıfkı adı geçmektedir. (Muhtemelen Aydede’nin çizeri Ahmet Rıfkı)

KARAGÖZ

Mizah basını tarihimizin en uzun ömürlü gazetesidir. 1908 yılından 1968 yılına kadar çok küçük kesintiler dışında yayımlanmayı başarmıştır. Karagöz Gazetesinin kurucusu kendisi de ilk Türk karikatüristlerden olan Ali Fuat Beydir. Karagöz’ün ilk sayısı II. Meşrutiyetin ilanından hemen sonra 10 Ağustos 1908’de gerçekleşti. Bu ilk dönemde başmuharrirliğini Mahmut Nedim üstlendi. Mahmut Nedim Karagöz gazetesine İncili Çavuş gazetesinin başyazarlığını bırakarak geçti. Bu dönemde Gazetenin karikatürlerini de Baha bey ve Halit Naci çizmiştir Mahmut Nedim’in Karagöz’den ayrılmasından sonra başyazarlığı Eşşek Gazetesini çıkaran Baha Tevfik aldı. Baha Tevfik’in 1914 yılında ölümünün ardından da başyazarlığı Mahmut Sadık Bey almıştır. Mahmut Sadık Beyin ardından da I. Dünya savaşına denk gelen yıllarda Karagöz’ün yönetimini Aka Gündüz üstlenmiş ve İngilizleri yeren yazılara yer vermiştir. Con Kikirik tiplemesi de Aka Gündüz tarafından üretilmiştir. Aka Gündüz’den sonra başyazarlığı üstlenen Burhan Cahit Morkaya’yla birlikte Karagöz kabuk değiştirerek daha ziyade bir “halk gazetesi” tarzına bürünmüştür. Burhan Cahit’in Köroğlu Gazetesini kurmasından sonra Karagöz bir süre Orhan Seyfi Orhon ve Refik Ahmet Sevengil yönetiminde çıkmaya devam eder. Daha sonra Gazete Ali Fuat Beyin kızı tarafından Halk Partisine satılır. Bu döneme kadar 10 Ağustos 1908 ila 26 Ocak 1935 tarihleri arasında kesintisiz 2803 sayı yayımlanmayı başarmıştır. 14 Şubat 1935 tarihinde tekrar birinci sayıdan başlayan Gazetenin yönetimini Sedat Simavi üstlenir. Bu tarihten Karagöz 31 Aralık 1968 yılındaki 5263 nolu sayı ile yayın hayatına son verir. Özellikle 1950’li yıllarda Demokrat Partiye karşı sert bir muhalefet yürütür. Bu dönemde, Ratip Tahir Burak da karikatürler çizer. 24 Aralık 1953 – 28 Nisan 1954 tarihleri arasında Yeni Karagöz, 11 Kasım 1959 – 28 Ocak 1960 tarihleri arasında da Bizim Karagöz adları altında yayımlanır. 27 Mayıs ihtilali öncesinde de 1 ay müddetle yayınına ara verir.

KAYNANA

İzmir’de yayımlanmıştır. Siyasi, mizahi, edebi gazete. Sahibi Fazıl Bey’dir. Sorumlu müdürlüğünü ise Hakkı Nezihi Bey yapmıştır. İlk sayısı 7 Mart 1927’de çıkmıştır. 6 sayı yayımlanabilen Kaynana’nın son sayısının yayım tarihi ise 17 Nisan 1927’dir.

DAVUL 1927

28 Mayıs – 4 Haziran 1927 tarihlerinde 3 sayı (görülen son sayısı) yayımlanmıştır. Mizahi Halk gazetesi. Müdür-i mes’ul Orhan. İstanbul’da yayımlanmıştır.

CEM 1910

Perşembe günleri neşrolunur, siyasi, edebi, musavver mizah mecmuasıdır.” Müdür-i mes’ul: Cemil (Cem), Sermuharriri: Refik Halit (Karay), İstanbul. Sanayi-i Nefise Matbaası, İktisat Matbaası, Terakki Matbaası, Matbaa-i İhsan ve Şükerası. 20,5×28 (Haftalık). İttihad ve Terakki Partisinin baskılarına dayanamayıp kendisini kapatmıştır. Daha sonra 1912’de Hürriyet ve İtilaf İtilaf Partisi iktidara gelmesiyle 33. sayıdan tekrar yayınına başlamıştır. 10 Kasım 1910 – 12 Ekim 1912 tarihleri arasında toplam 43 sayı yayımlanmıştır.

Cemil Cem 1927 yılında Cem mizah dergisini tekrar yayımlamaya başlamıştır. İlk sayı yayım tarihi 10 Kasım 1927 olan Cem’in son 16 sayısı latin harfleriyle yayımlanmıştır. Dergi 2 Ağustos 1928 tarihli 49. sayısı ile yayın hayatına son vermiştir. İlk Türk karikatüristlerinden olan Cem’in çizgileriyle bundan sonraki senelerde dergilerde karşılaşamıyoruz.

Cem 1910
Cem 1927

AKBABA

Türk Mizah tarihinin en uzun ömürlü dergisidir. Yusuf Ziya ORTAÇ tarafından yayımlanmıştır. Akbaba, 1922’den 1977 yılına kadar yayımlanmıştır. Bu uzun süre zarfında, iki defa kapanmış ve tekrar yayımlanmaya başlamıştır. Akbaba’nın ilk dönemi 1922’den 1931 yılına kadarki dönemdir. Bu dönemin sonunda harf inkılabına hızlı intibak etmesi nedeniyle satışlarda yaşanan hızlı düşüştür. Bu dönemde toplam 875+5 sayı yayımlanmıştır. Akbaba’nın ikinci dönemi ise 4 Ocak 1934 tarihli sayı ile başlar ve 1949 yılına kadar devam eder. Bu dönemin sonuna doğru Akbaba kesintilere uğramış, bazı haftalar yayımlanamamıştır. 1952 yılındaki üçüncü döneminde ise 1952-61 yılları arasında 489, 1961-64 yılları arasında 126 ve 1964-77 yılları arasında 744 sayı yayımlanmıştır.

Gırgır, Çarşaf gibi dergilerin getirdiği yeni “Karikatür Dergisi” karşısında dayanamayarak 1977 yılında yayın hayatına son verir.  Yayım hayatı boyunca hemen hemen Türkiye karikatürünün önemli tüm ustalarına sayfalarında yer vermiştir. Akbaba dergisinin kapaklarını dönemin ünlü çizerleri çizmiştir. Bunlar arasında Cemal Nadir, Ramiz Gökçe, Necmi Rıza, Şevki Çankaya, Cafer Zorlu gibi isimler yer almaktadır.

1922 - 1928 arasında Osmanlıca Akbaba mizah gazetesi 610 sayı yayımlanmıştır.

Image 1 of 12

Akbaba mizah gazetesinin ilk sayı kapağı