İzmir’de İbiş Gazetesinin yayımcısı Ahmed Cemil tarafından çıkarılmıştır. Gazetenin mesul müdürlüğü görevini Mahmud Taha yapmıştır. Görülen tek sayısı 21 Ocak 1910 tarihlidir. Görülen tek sayısında karikatüre yer verilmemiştir.
HAM HUM ŞARALOB
TOKMAK
İzmir’de yayımlanmıştır. İmtiyaz sahibi ve sorumlu müdürü Mehmet Emin Bey’dir. Mayıs ve Ekim 1910 tarihleri arasında 20 sayı yayımlanmıştır. Milli Kütüphanede yalnızca 15. ve 20. sayıları vardır. 1901 ve 1911 yıllarında Şehabettin Hasib tarafından Cenevre ve İstanbul’da çıkarılan Tokmak isimli gazetelerin devamı değildir.
KARAGÖZ
Mizah basını tarihimizin en uzun ömürlü gazetesidir. 1908 yılından 1968 yılına kadar çok küçük kesintiler dışında yayımlanmayı başarmıştır. Karagöz Gazetesinin kurucusu kendisi de ilk Türk karikatüristlerden olan Ali Fuat Beydir. Karagöz’ün ilk sayısı II. Meşrutiyetin ilanından hemen sonra 10 Ağustos 1908’de gerçekleşti. Bu ilk dönemde başmuharrirliğini Mahmut Nedim üstlendi. Mahmut Nedim Karagöz gazetesine İncili Çavuş gazetesinin başyazarlığını bırakarak geçti. Bu dönemde Gazetenin karikatürlerini de Baha bey ve Halit Naci çizmiştir Mahmut Nedim’in Karagöz’den ayrılmasından sonra başyazarlığı Eşşek Gazetesini çıkaran Baha Tevfik aldı. Baha Tevfik’in 1914 yılında ölümünün ardından da başyazarlığı Mahmut Sadık Bey almıştır. Mahmut Sadık Beyin ardından da I. Dünya savaşına denk gelen yıllarda Karagöz’ün yönetimini Aka Gündüz üstlenmiş ve İngilizleri yeren yazılara yer vermiştir. Con Kikirik tiplemesi de Aka Gündüz tarafından üretilmiştir. Aka Gündüz’den sonra başyazarlığı üstlenen Burhan Cahit Morkaya’yla birlikte Karagöz kabuk değiştirerek daha ziyade bir “halk gazetesi” tarzına bürünmüştür. Burhan Cahit’in Köroğlu Gazetesini kurmasından sonra Karagöz bir süre Orhan Seyfi Orhon ve Refik Ahmet Sevengil yönetiminde çıkmaya devam eder. Daha sonra Gazete Ali Fuat Beyin kızı tarafından Halk Partisine satılır. Bu döneme kadar 10 Ağustos 1908 ila 26 Ocak 1935 tarihleri arasında kesintisiz 2803 sayı yayımlanmayı başarmıştır. 14 Şubat 1935 tarihinde tekrar birinci sayıdan başlayan Gazetenin yönetimini Sedat Simavi üstlenir. Bu tarihten Karagöz 31 Aralık 1968 yılındaki 5263 nolu sayı ile yayın hayatına son verir. Özellikle 1950’li yıllarda Demokrat Partiye karşı sert bir muhalefet yürütür. Bu dönemde, Ratip Tahir Burak da karikatürler çizer. 24 Aralık 1953 – 28 Nisan 1954 tarihleri arasında Yeni Karagöz, 11 Kasım 1959 – 28 Ocak 1960 tarihleri arasında da Bizim Karagöz adları altında yayımlanır. 27 Mayıs ihtilali öncesinde de 1 ay müddetle yayınına ara verir.
LALA
Musavver mizah gazetesidir. Sahib-i İmtiyaz ve Mes’ul Müdür: Enver’dir. 15 Aralık 1910 – 12 Ocak 1911 tarihleri arasında 5 sayı yayımlanmıştır.
KİBAR
Eşşek dergisinin kapatılmasından sonra 6 Aralık 1910 tarihinde tek sayı yayımlanabilmiştir. Kibar’ın ardından Eşşek Mizah gazetesinin tekrar yayınına başlamasına kadar, Baha Tevfik, Yuha ve Malum Mizah Gazetelerini çıkaracaktır.
EŞŞEK
Pazartesi ve Perşembe kulaklarını gösterir, insanlara ders-i edeb verir, muti ve mütehammil hayvan gazetesidir. Sahib-i İmtiyaz: Merzifoni. Sahip ve Muharrirleri: Baha Tevfik, Ahmed Nebil. Müdür-i Mes’ul: Halil. Müdür-i Edebi: Çeminderzade Nahek. Sermuharriri: Kıbrisi Don Kişot, Heyet-i Tahririyye: Topal Eşek, Kır Eşek, Tırnağı Karıncalı Eşek, Kabakulak. Heyet-i İhbariyye: Sıpa, Katır, Yaban Eşeği, Sudan Geçmez, Tilki, Deve, Kuş, Uyuz Eşek, Kertenkele, Kaplumbağa. İstanbul. Nefaset Matbaası, Matbaa-i Manzume-i Efkar.
Eşşek mizah gazetesinin ilginç bir kuruluş hikayesi vardır. Münir Süleyman Çapanoğlu Basın Tarihimizde Mizah Gazeteleri” isimli eserinde bu kuruluş hikayesini şöyle aktarmaktadır. Edebi ve felsefi dergiler neşreden Baha Tevfik, bir de mizah dergisi çıkarmak istiyordu. Ancak, çıkaracağı dergiye de ilginç bir isim arıyordu. Arkadaşlarıyla da bu konuda konuşsa da bir türlü tatmin edici bir isim bulamıyordu. Birgün şair arkadaşı deli Rıfkı Baha Tevfik’in yanına geldi ve ismi buldum ancak hediyemi isterim dedi. Baha Tevfik bir ziyaret teklif etti. Arkadaşının teklifini kabul eden Deli Rıfkı dergiye “Eşşek” ismini bulduğunu söyledi. “Eşşek” Baha Tevfik’i güldürdü, isim hoşuna gitmişti ama tereddüte kapıldı. Ancak Matbuat Müdürlüğünün “Adab-ı umumiyeye muhalif” isimdeki bir gazeteye yayın izni vermeyeceğini söyledi. Deli Rıfkı ismi ben buldum, nasıl izin alacağını da sen bul dedi ve gitti. Baha Tevfik, günlece düşündü ve sonunda bir plan yaptı. Matbuat Müdürlüğüne “EŞK” isimli bir gazete için başvuruda bulundu. Başvuru kağıdını arkadaşı Fuad Samim Beye verdi. Aynı zamanda başvuruyu yazdığı kalemi de verdi. Fuat Samim bey başvuruyu Matbuat Müdürü Umumisi Fazlı Necip beye götürdü. Necip bey başvuruyu okuduktan sonra derginin isminin tuhaf olduğunu söyledi. Samim bey ‘Kahkaha ile gözyaşı, tezat oldun diye efendim’ cevabını verdi. Başvuruyu müdüre imzalatan Samim bey, Baha Tevfik’in verdiği kalemle “EŞK” kelimesinin üstüne bir şedde attı. Böylece derginin adı bir anda “EŞŞEK” oldu. 25 Kasım 1910 tarihinde İki baskı halinde 42 bin nüsha basılan Eşşek hızla satıldı. Ancak, hemen toplatıldı. İkinci sayısının çıkması ise 1912 yılında olabildi. İlk sayının ardından Baha Tevfik pes etmedi. Sırasıyla Kibar (6 Aralık 1910 – 1 sayı), Yuha (15 Aralık 1910 – 1 sayı) ve Malum (20 Aralık 1910 ila 9 Ocak 1911 tarihleri arasında 6 sayı) mizah gazetelerini yayımladı. Bu tarihten yaklaşık bir buçuk yıl sonra 1 Ağustos 1912 tarihinde Eşşek’in ikinci sayısını yayımladı.Baha Tevfik 10 Ekim 1912 tarihli 19 sayıdan sonra İttihad ve Terakki yönetiminin baskılarına dayanamayarak derginin yayımına son verdi. Daha sonra Ali Fuat Beyin yayımladığı dönemin en büyük mizah gazetesinde başyazar olarak çalışmaya başlamıştır. Ancak, ömrü, Eşşek gazetesinin ömrü gibi kısa olmuştur. 1914 yılında 28 yaşında hayata gözlerini yummuştur.
ÇİMDİK 1910
Mehmet Fazlı tarafından 6-30 haziran tarihleri arasında 3 sayı yayımlanmıştır. Yazı işleri Müdürlüğünü Burhan Nedim yapmıştır.
DJEM – CEM
Perşembe günleri neşrolunur, siyasi, edebi, musavver mizah mecmuasıdır.” Müdür-i mes’ul: Cemil (Cem), Sermuharriri: Refik Halit (Karay), İstanbul. Sanayi-i Nefise Matbaası, İktisat Matbaası, Terakki Matbaası, Matbaa-i İhsan ve Şükerası. 20,5×28 (Haftalık). İttihad ve Terakki Partisinin baskılarına dayanamayıp kendisini kapatmıştır. Daha sonra 1912’de Hürriyet ve İtilaf İtilaf Partisi iktidara gelmesiyle 33. sayıdan tekrar yayınına başlamıştır. 10 Kasım 1910 – 12 Ekim 1912 tarihleri arasında toplam 43 sayı yayımlanmıştır.
Cemil Cem 1927 yılında Cem mizah dergisini tekrar yayımlamaya başlamıştır. İlk sayı yayım tarihi 10 Kasım 1927 olan Cem’in son 16 sayısı latin harfleriyle yayımlanmıştır. Dergi 2 Ağustos 1928 tarihli 49. sayısı ile yayın hayatına son vermiştir. İlk Türk karikatüristlerinden olan Cem’in çizgileriyle bundan sonraki senelerde dergilerde karşılaşamıyoruz.
ARZ-U HAL 1910
14 Şubat – 11 Mart 1910 tarihleri arasında 5 sayı yayımlandıktan sonra Hayal-i Cedid ismiyle yayımlanmaya başlamıştır.
ALAFRANGA 1910
“Şanet Kesler” türünde Pazartesi ve Perşembe günleri neşrolunur. Sahib-i İmtiyaz, Müdür-i Mes’ul: Hasan Necmi. Sermuharriri: Ezob. İstanbul, Ruşen Matbaası.(Haftalık) 30 Teşrinisani – 2 Kanunuevvel 1326.” 13 ve 15 Aralık 1910 tarihlerinde 2 sayı yayımlanmıştır. İttihad ve Terakki Partisine muhalefet etmiştir.
