AKBABA

Türk Mizah tarihinin en uzun ömürlü dergisidir. Yusuf Ziya ORTAÇ tarafından yayımlanmıştır.  1922’den 1977 yılına kadar yayımlanan Akbaba mizah dergisi, bu uzun süre zarfında, iki defa yayın hayatına son vermiş ve tekrar yayımlanmaya başlamıştır.

Akbaba’nın ilk dönemi 1922’den 1931 yılına kadarki dönemdir. Bu dönemin sonunda harf inkılabına hızlı intibak etmesi nedeniyle satışlarda yaşanan hızlı düşüş yaşamıştır. Bu dönemde toplam 875 sayı ve hemen sonrasında 5 sayı dergi formatında olmaz üzere toplam 880 sayı yayımlanmıştır.

Yayın hayatına 2 ay ara verdikten sonra Vakit Gazetesinde mizah sayfası halinde yayımlanmaya başlamıştır. Bu formatta 28 sayı yayımlandıktan sonra, 1 Ağustos 1932 tarihinden itibaren bu sefer de Cumhuriyet Gazetesinin mizah sayfası halini almıştır. Bu şekilde de 32 sayı yayımlanmıştır.

Daha sonra tekrar bağımsız bir yayın halini alan Akbaba mizah gazetesi, 19 Nisan 1933’den itibaren 73 sayılık yeni bir seri yayınlamıştır.

4 Ocak 1934 tarihinde dergi formatına geçerek yayın hayatına devam etmiştir. Bu seri de 1. sayıdan başlayarak 1944 yılına kadar 517 sayı yayımlanacaktır.

1944-47 yılları arasında ise tekrar 1. sayıdan başlayarak 163 sayı daha yayımlanmıştır.

1947-49 yılları arasında ise yayın hayatında kağıt tedariki kaynaklı sorunlar yaşayacaktır. 1947 yılında 5 sayı, 1948 yılında 16 sayı (gazete formatında) ve 1949 yılında ise yine 5 sayı daha yayımlayacaktır. 1949 yılında yayımlanan sayılar format olarak Akbaba’nın en küçük boyutlarda yayımlanan sayılarıdır. Bu sayılardan sonra 1952 yılına kadar Yusuf Ziya Ortaç Akbaba’nın yayımına ara vermiştir.

1952 yılında tekrar yayımlanmaya başlayan Akbaba, 1952-61 yılları arasında kesintisiz olarak 489, 1961-64 yılları arasında 126 ve 1964-77 yılları arasında 730 sayı yayımlanmıştır.

Dolayısıyla 1922’den 1977 yılına değin tespit edebildiğimiz toplam 2925 sayı yayımlanmıştır. Gırgır, Çarşaf gibi dergilerin getirdiği yeni “Karikatür Dergisi” yaklaşımına dayanamayarak 26 Aralık 1977 tarihinde bir daha yayımlanmamak üzere yayın hayatına son vermiştir.

Yayım hayatı boyunca hemen hemen Türk karikatürünün önemli tüm ustalarına sayfalarında yer vermiştir. Akbaba dergisinin kapaklarını dönemin ünlü çizerleri çizmiştir. Bunlar arasında Cemal Nadir, Ramiz Gökçe, Necmi Rıza, Şevki Çankaya, Cafer Zorlu gibi isimler yer almaktadır.

ADL Ü İHSAN 1911

19 Nisan  ve 2 Mayıs 1911 tarihlerinde sadece 2 sayı yayımlanmıştır. Kısa ömürlü  Mizah gazetelerindendir. “Gölge etme başka ihsan istemem. Şimdilik haftada bir neşrolunur. Müdafi’i adl ve meşrutiyet, hakperest bir ceridedir. Sahib-i imtiyaz: Zülfi. Müdür-i Mes’ul: Rıza. İstanbul, Necm-i İstikbal Matbaası, 28,5×41 (Haftalık), 6 – 19 Nisan 1327.

1. sayı kapağında Dönemin iki faklı karikatür kahramanı Eşşek ve Züğürt’ü bir arada resmetmektedir.

LETAİF-İ ASAR 1871

Terakki Eğlencesi ve Terakki gazetelerinin devamıdır. 13. sayıdan 23 Ocak 1872 tarihli 71. sayıya kadar Letaif-i Asar adıyla yayımlanmıştır.

TERAKKİ 1871

Terakki Eğlencesi Gazetesinin devamıdır. 10-12 sayıları arasında Terakki adıyla yayımlandıktan sonra 13. sayıdan itibaren Letaif-i Asar adıyla yayımına devam edecektir.

 

TERAKKİ EĞLENCESİ 1870

4 Aralık 1870 ile 10 Şubat 1871 tarihleri arasında yayımlanan ilk mizah yayımlarındandır. Karikatüre yer vermemiştir. 10 sayıdan itibaren Terakki ve 13-71. sayılar arası ise Letaif-i Asar adıyla yayımlanmıştır. Diyojen’den de önce yayımlanan ilk mizah eğlence ekidir.

error: Content is protected !!