TAŞ

İlk sayı tarihi 18 Ekim 1958’dir. Semih Balcıoğlu tarafından yayımlanmıştır. 13. sayı Tan Matbaasında gerçekleşen patlama dolayısıyla piyasaya çıkamadan yok olmuştur. Dergi Daha sonra İlhan Selçuk tarafından yayımlanan “Dolmuş Karikatür” dergisiyle birleşmiştir. 14 . sayıdan itibaren “Taş Karikatür” adıyla yayımlanmıştır ve 41 sayı sonunda yayın hayatına son vermiştir.

TAŞ KARİKATÜR

“Taş Karikatür” dergisi “Taş” ve “Dolmuş Karikatür” isimli iki farklı mizah dergisinin birleşmesi sonucu yayımlanmıştır. “Taş” ve “Dolmuş Karikatür” dergileri 3 gün arayla yayımlanmaya başlamıştır. “Taş” mizah dergisi Semih BALCIOĞLU, “Dolmuş Karikatür” mizah dergisi ise İlhan Selçuk tarafından yayımlanmıştır. İki dergi arasındaki yayın politikasının benzemesi sonucu iki dergi birleşerek 14. sayıdan itibaren birlikte yayımlanma kararı almıştır. Derginin yayın politikası genç çizerlerin yanına Ratip Tahir gibi geleneksel bir çizerin de eklenmesi sonucu daha da sertleşmiştir. Ratip Tahir bu dergide birçok da kapak çizmiştir. Toplam 41 sayı yayımlanmasını müteakiben İlhan SELÇUK ve Semih Balcıoğlu’nun askere gitmesi sonucu kapanmıştır. 14 Ocak ila 22 Temmuz 1959 tarihleri arasında yayımlanmıştır.

DOLMUŞ KARİKATÜR

Dolmuş mizah dergisinin devamıdır. Sahipleri İlhan Selçuk, Turhan Selçuk ve Aziz Nesin’dir. Dergide; Turhan Selçuk, Orhan Enez, Suat Yalaz, Oğuz Aral, Zeki Beyner, Yalçın Tüzecan (Sade Yalçın), Nehar Tüblek, Mıstık, Altan Erbulak gibi çizerlerin eserleri yer almaktadır.

İlk sayı yayın tarihi 15 Ekim 1958’dir. 13 sayı yayınlandıktan sonra 14. sayıdan itibaren Semih Balcıoğlu tarafından yayımlanmakta olan Taş mizah dergisiyle birleşerek “Taş Karikatür” adı altında yayın hayatına devam etmiştir. “Taş Karikatür” mizah dergisi de 14. sayıdan başlayarak toplam 41 sayı yayımlanmıştır.

DOLMUŞ

“Siyasi Mizah Mecmuası”. Dönemin önemli mizah dergilerindendir. İlk sayı tarihi 5 Ocak 1956’dır. İlhan Selçuk tarafından kurulmuştur. Dönemin hakim mizah anlayışı olan AKBABA ekolünün tersine eleştirel mizah anlayışı benimsenmiştir. Yayın hayatı boyunca, Demokrat Partiyle mücadele etmiştir. Bu yüzden birçok kez davalık olmuş, sansüre uğramıştır.

Türk karikatürünün birçok önemli çizerlerinin erken dönem karikatürleri Dolmuş mizah dergisinde yayımlanmıştır. Bu çizerler aradında Turhan Selçuk, Ferruh DOĞAN, Ali Ulvi ERSOY, Tonguç, Oğuz ARAL, Eflatun NURİ, Mustafa EREMEKTAR (MISTIK) ve Sinan BIÇAKCIOĞLU bu çizerler arasındadır. Ayrıca, Bedii FAİK’in yazıları da dergide yer almıştır. Orta sayfada Oğuz ARAL ve Turhan Selçuk’un iki tam sayfa panorama karikatürleri de etkileyicidir. Dolmuş, toplam 139 sayı yayımlanmıştır. Derginin 98 nolu sayısı 98. sayının kapağı nedeniyle yayımlanamadan toplatılmıştır.

2 Eylül 1958 sayılı 139. sayısından sonra yeni bir formatla Dolmuş Karikatür adıyla yayın hayatına devam etmiştir.

GÖLGE

Turgut Atasoy tarafından 27 Temmuz – 28 Aralık tarihleri arasında 23 sayı yayımlanmıştır. Derginin kapaklarını Bedri Koraman çizmiştir. 24. sayısı intibak sayısı olarak çıkmıştır. Bu sayıyla birlikte, gazete formunda yayımlanmaya başlanmıştır. İntibak sayısında yayımlanan açıklamada bu tercihin, kağıt yokluğu ve ekonomik nedenlerle alınmadığı belirtilmektedir. Gazete formundaki sayılar Galip Erdem tarafından yayımlanmıştır. 8 Mart 1958 tarihli 33. sayısı ile yayım hayatına son vermiştir.

GÜLERYÜZ

Siyasi, edebi, mizahi gazete. Sahibi ve yazı işleri müdürü: Yusuf AHISKALI. 27 Mayıs sonrası çıkan mizah gazetelerindendir. Güleryüz ismi daha ziyade Milli Mücadele yıllarında Sedat SİMAVİ’nin çıkardığı Güleryüz gazetesi olarak bilinir. Ancak, bu Güleryüz pek bilinmeyen farklı bir gazetedir. Gazetedeki yazılardan ise ilk defa 1953 yılında yayımlandığı anlaşılmaktadır. 5 sayı yayımlanmasının ardından Ağır Ceza Mahkemesi kararı ile yayımına son verilmiştir.

İkinci defa ise 27 Mayıs darbesinden sonra yayımlanmıştır. Ancak ikinci defasında kaç sayı yayımlandığı konusunda bilgiye erişemedim. Gazetenin adının Güleryüz oluşu, 6. sayıda Adnan MENDERES’in her zaman güleryüzlü oluşuyla dalga geçmek olduğu şeklinde açıklanmaktadır. Görebildiğim tek sayı olan 6. sayıda kaydadeğer bir karikatür yoktur. Sadece 2 adet illüstratif çalışmaya yer verilmiştir.

HÜCUM

“Tarafsız siyasi mizahi gazete” Yayıncısı Nihat DOĞAN’dır. İlk sayı yayım tarihi 29 Ağustos 1952’dir. Sivas’ta 17 sayı yayınlanabilmiştir.

HOROZ 1952

Necdet Rüştü Efe tarafından 5 Kasım 1952 ila 21 ocak 1953 tarihleri arasında 12 sayı yayımlanmıştır. Kapak Karikatürlerini Osman Filiz çizmiştir. Yazıların ağırlıkta olduğu bir eğlence dergisi formatında yayımlanmıştır.

TEF

50 kuşağı çizerlerinin 41 Buçuk’tan sonra çıkardıkları ikinci yayındır. 1954 ve 1960 yıllarında iki dönem halinde yayımlanmıştır. İlk döneminde 7 Ağustos 1954 ila 13 Ağustos 1955 tarihleri arasında 54 sayı, ikinci döneminde ise 22 Haziran 1960 ila 17 Mayıs 1961 tarihleri arasında 48 sayı yayımlanmıştır. “Haftalık Siyasi Mizah Gazetesi” Sahibi Ertem EĞİLMEZ’dir. Dönemin önemli dergilerindendir. AKBABA ekolünün aksine eleştirel bir mizah anlayışı benimsemiştir. Dergide Türk karikatürünün önemli isimleri karikatürlerini yayımlamıştır. Bunlar arasında Semih BALCIOĞLU, Turhan SELÇUK, Ferruh DOĞAN, Bedri KORAMAN, Oğuz ARAL, Nehar TÜBLEK, Güngör KABAKCIOĞLU, Altan ERBULAK, Mustafa EREMEKTAR (MISTIK), Osman FİLİZ, Yalçın ÇETİN ve diğerleri. Diğer taraftan, Çetin ALTAN, Bedii FAİK, Zahir GÜVEMLİ, Doğan NADİ, Refik Halit KARAY gibi yazarlar da yazılarını yayımlamıştır. Tef mizah gazetesi, 54 sayı yayımlanmıştır. Gazete, daha sonra 1960’da tekrar yayımlanmaya başlayacaktır.

KABAK

Taşrada yayımlanan mizah gazetelerindendir. Karabük’te yayımlanmıştır. Ulaşabildiğimiz tek sayısı 1 Haziran 1956 tarihli ilk sayısıdır. Moliere’in “İnsan güldüğü kadar İnsandır.” sözünü slogan olarak kullanmıştır.

error: Content is protected !!